výhody registrácie

Evanjelium podľa Lukáša

Biblia - Sväté písmo

(ROM - Rómsky)

Lk 1, 1-80

1 (ROM) O Theophilus: But narodo zumade te ramon pa so kerdilia mashkar amende,
1 (HEM) אחרי אשר רבים הואילו לחבר ספור המעשים אשר נאמנו בשלמות בתוכנו׃

2 (ROM) ai won ramosarde so kerdilia sar sas amenge, kodola kai dikhle de anda gor, ai kai sas lenge phendo te phenen e vorba le Devleski.
2 (HEM) כאשר מסרום לנו הראים אתם בעיניהם מתחלה ואשר היו משרתי הדבר׃

3 (ROM) Ai akana me lem o gor mishto te zhanav so godi kerdilia de anda gor, miazilia mange mishto lasho te ramov tumenge pa kadala dieli kai sas.
3 (HEM) חשבתי לטוב גם אני החפש כל הדברים היטב מראשיתם לכתבם אליך בסדר תאופילוס האדיר׃

4 (ROM) Me kerav kadia saxke tume te sai len po gor o chachimos kai sas tumenge phendo.
4 (HEM) למען תדע קשט האמרים אשר חנכת בם׃

5 (ROM) Kana o Herod sas o amperato ande Judea, sas iek rashai kai bushol Zechariah, wo sas andal rasha kai busholas Abijah. Leski rhomni busholas Elizabeth, ai woi sas andai vitsa le rashaske kai busholas Aaron, o baro rashai.
5 (HEM) כהן היה בימי הורדוס מלך יהודה זכריה שמו ממשמרת אביה ולו אשה מבנות אהרן ושמה אלישבע׃

6 (ROM) Won le dui zhene sas vorta angla Del, ai kerdia mishto sa le zakonuria ai sa le krisa le Devleski.
6 (HEM) ושניהם היו צדיקים לפני האלהים והלכי תם בכל מצות יהוה ובחקתיו׃

7 (ROM) Nas le glati ke e Elizabeth nashti avelas le glate, ai vi le dui zhene sas phure.
7 (HEM) ולא היה להם ילד כי אלישבע עקרה ושניהם באו בימים׃

8 (ROM) Iek dies o Zechariah kerelas peski buchi le rashaski angla Del.
8 (HEM) ויהי היום ויכהן לפני אלהים בסדר משמרתו׃

9 (ROM) Ke pala zakono le rashango, o Zacharias sas alosardia te zhal ande tampla te phabarelas e thumwiia pe altari.
9 (HEM) וכמשפט עבודת הכהנים יצא גורלו להקטיר קטרת ויבא אל היכל יהוה׃

10 (ROM) Sa o narodo rhugilaspe avri ka chaso kai phabarenas e Thumwiia.
10 (HEM) וכל קהל העם היו מתפללים בחוץ בעת הקטרת׃

11 (ROM) Ek angelo le Devlesko antunchi sikadilo ka Zachariah, wo beshelas pe chachi rik kai sas o altari kai phabarenas e Thumwiia.
11 (HEM) וירא אליו מלאך יהוה עמד לימין מזבח הקטרת׃

12 (ROM) Kana o Zechariah dikhlia o angelos, wo sas nekezhisailo ai darailo.
12 (HEM) ויבהל זכריה בראותו אתו ואימה נפלה עליו׃

13 (ROM) Numa o angelo phendia leske, "Na dara o Zechariah! O Del ashundia cho rhugimos, ai Elizabeth, chi rhomni dela tu iek shav kai akharesa les Iovano.
13 (HEM) ויאמר אליו המלאך אל תירא זכריהו כי נשמעה תפלתך ואלישבע אשתך תלד לך בן וקראת שמו יוחנן׃

14 (ROM) Ai tu avesa defial raduime, ai but narodo raduilape kana kerdiola!
14 (HEM) והיה לך לשמחה וגיל ורבים ישמחו בהולדו׃

15 (ROM) Ke baro manush avela anglal iakha Devleske, ai shoxar chi pela mol ai chi iek pimos kai si alkolsa. Avela pherdo le Swuntone Duxoske kana kerdiola.
15 (HEM) כי גדול יהיה לפני יהוה ויין ושכר לא ישתה ורוח הקדש ימלא בעודנו בבטן אמו׃

16 (ROM) Anelas palpale buten andal Zhiduvuria ka lenge Del.
16 (HEM) ורבים מבני ישראל ישיב אל יהוה אלהיהם׃

17 (ROM) Wo zhala mai anglal lestar le duxosa ai la putierasa le profetoske o Elijah te thon pale andek than le daden ai le shaven ai te anen palpale kodolen kai chi pachaie o mui ka goji le manushenge kai sas chache; wo lasharela narodos vorta angla Del."
17 (HEM) והוא ילך לפניו ברוח אליהו ובגבורתו להשיב את לב אבות על בנים ואת הסוררים לתבונת הצדיקים להעמיד ליהוה עם מתקן׃

18 (ROM) O Zechariah phenel le angeloske, "Sar te zhanav ke so phenes si chaches? Ke phuro sim ai vi murhi rhomni."
18 (HEM) ויאמר זכריה אל המלאך במה אדע זאת כי אני זקנתי ואשתי באה בימים׃

19 (ROM) Ai o angelo del les atweto, "Me sim o Gabriel, me beshav angla Del, vo tradia ma te dav tusa duma ai te anav tuke kadia lashi vorba.
19 (HEM) ויען המלאך ויאמר אליו אני גבריאל העומד לפני האלהים ושלוח אנכי לדבר אליך ולבשרך את זאת׃

20 (ROM) Num chi pachaian murhe vorbi, kai savon avena pe kana avela e vriama. Anda kodia si te kerdios muto ai nashti desa duma zhi ka dies kai avela pe so phendem tuke."
20 (HEM) והנה תאלם ולא תוכל לדבר עד היום אשר תהיה זאת תחת כי לא האמנת בדברי אשר ימלאו למועדם׃

21 (ROM) Ande kodia vriama le kolaver narodo azhukerenas o Zechariah, ai chudinaspe sostar beshel kadia but vriama kotse andre tampla.
21 (HEM) והעם היה מחכה לזכריה ויתמהו כי אחר בהיכל׃

22 (ROM) Kana anklisto avri nashti delas lensa duma, ai o narodo aliardia ke O Del sikadiasas leske vari so ande tampla. Wo sikavelas lenge le vastensa numa nashti delas duma.
22 (HEM) ויהי בצאתו לא יכל לדבר אליהם וידעו כי מראה ראה בהיכל וירמז להם ועודנו נאלם׃

23 (ROM) Kana o Zechariah getosardia peski vriama kai trobulas te podail ande tampla, gelo peste khere.
23 (HEM) ויהי כאשר מלאו ימי עבדתו וילך לו אל ביתו׃

24 (ROM) Xantsi vriama pala kodia e Elizabeth leski rhomni pharisas, ai garadile panzh shon ando kher.
24 (HEM) ויהי אחרי הימים האלה ותהר אלישבע אשתו ותתחבא חמשה חדשים ותאמר׃

25 (ROM) Woi motholas ande peste, "Eta, so kerdia O Del mange, manglia te ankalavel ma akana so sas mange lazhav anglal manush!"
25 (HEM) ככה עשה לי יהוה בימי פקדו אותי לאסף את חרפתי בתוך בני אדם׃

26 (ROM) Ai ando shovto shon O Del tradia o angelo kai bushol Gabriel andek foro kai bushol Galilee ando Nazareth.
26 (HEM) ויהי בחדש הששי וישלח המלאך גבריאל מאת האלהים גלילה אל עיר אשר שמה נצרת׃

27 (ROM) Kai iek shei bari kai trobulas te ansurilpe ieke manushesa kai bushol Josef, wo sas andai vitsa le amperatoski o David, o anav kodola zhuvliako kay sas shei bari busholas Maria.
27 (HEM) אל בתולה מארשה לאיש אשר שמו יוסף מבית דוד ושם הבתולה מרים׃

28 (ROM) O angelo gelo late khere ai phendia lake, "Pacha tuke, tu kai O Del andia mishtimos, O Del tusa."
28 (HEM) ויבא המלאך אליה החדרה ויאמר שלום לך אשת חן יהוה עמך ברוכה את בנשים׃

29 (ROM) E Maria daraili xantsi palal vorbia kai phendia lake, ai gindilas pa so phendia lake o angelo,
29 (HEM) והיא בראותה נבהלה לדברו ותאמר בלבה מה היא הברכה הזאת׃

30 (ROM) O angelo phendia lake, "Na dara, Maria, ke drago sanas le Devleske.
30 (HEM) ויאמר לה המלאך אל תיראי מרים כי מצאת חן לפני האלהים׃

31 (ROM) Si te aves phari ai avela tu iek shav kai desa les o anav Jesus.
31 (HEM) והנך הרה וילדת בן וקראת את שמו ישוע׃

32 (ROM) Baro avela ai akharena les O Shav le Devlesko kai si opre. O Del kerela anda leste amperato, sar sas o David, kodo kai sas mai anglal lestar.
32 (HEM) והוא גדול יהיה ובן עליון יקרא ויהוה אלהים יתן לו את כסא דוד אביו׃

33 (ROM) Ai poronchila po narodo kai si ande Israel kai bushon zhiduvuria sagda, ai leski amperetsia shoxar chi getolpe!"
33 (HEM) ועל בית יעקב ימלך לעולם ועד ולמלכותו אין קץ׃

34 (ROM) E Maria phendia le angeloske, "Sar sai kerdiola so mothos mange, ke shei bari sim?"
34 (HEM) ותאמר מרים אל המלאך איך תהיה זאת ואני אינני ידעת איש׃

35 (ROM) O angelo dia atweto, "O Swunto Duxo avela pe tute, ai e putiera le Devleski. Vusharela tu sar iek vushalin, anda kodia avela akhardo Swunto O Shav le Devlesko ek glata kai kerdiola.
35 (HEM) ויען המלאך ויאמר אליה רוח הקדש תבוא עליך וגבורת עליון תצל עליך על כן גם לקדוש הילוד יקרא בן אלהים׃

36 (ROM) Ai eta, Elizabeth chi vara, vi woi azhukerel iek shav. Marka ke si phuri, mothonas ke nashti avela glate, ai akana ka pesko shovto shon la.
36 (HEM) והנה אלישבע קרובתך אשר קראו לה עקרה גם היא הרתה בן בזקנתה וזה לה החדש הששי׃

37 (ROM) Ke kanchi nai so O Del nashti kerel."
37 (HEM) כי לא יפלא מאלהים כל דבר׃

38 (ROM) Antunchi Maria phendia, "Me sim e sluga Devleski, te avel mange sar tu phenes", ai o angelo gelotar.
38 (HEM) ותאמר מרים הנני שפחת יהוה יהי לי כדברך ויצא מאתה המלאך׃

39 (ROM) Ande kodia vriama e Maria sigo gelitar karing le plaia andek gav kai sas ande Judea.
39 (HEM) ותקם מרים בימים ההם ותמהר ללכת ההרה אל עיר יהודה׃

40 (ROM) Geli ando kher ka Zechariah ai dia dies lasho kai Elizabeth.
40 (HEM) ותבא בית זכריה ותברך את אלישבע׃

41 (ROM) Kana Elizabeth ashundia so phendia lake e Maria, o glata mishtisailo ande late. Elizabeth pherdo sas le Swuntone Duxosa.
41 (HEM) ויהי כשמע אלישבע את ברכת מרים וירקד הילד במעיה ותמלא אלישבע רוח הקדש׃

42 (ROM) Ai tsipisardia zurales. "O Del swuntsosardia tu mai but ke sar sa le zhuvlia ai lesko swuntsomos beshel pe glata kai avela tu!
42 (HEM) ותקרא בקול גדול ותאמר ברוכה את בנשים וברוך פרי בטנך׃

43 (ROM) Kon si me, kai e dei murhi Devleski avel mande?
43 (HEM) ומאין לי זאת אשר אם אדני באה אלי׃

44 (ROM) Ke dikhes kana ashundem ke dian ma dies lasho o glata mishtisailo raduimastar ande mande.
44 (HEM) כי קול ברכתך בא באזני והנה רקד בשמחה הילד במעי׃

45 (ROM) Tu raduime san kai pachaian tu so sas tuke phendo katar O Del ai kerdiola!"
45 (HEM) ואשרי המאמינה כי המלא תמלא אשר דבר לה מאת יהוה׃

46 (ROM) E Maria phendia, "Murho ilo naisil o barimos le Devlesko;
46 (HEM) ותאמר מרים רוממה נפשי את יהוה׃

47 (ROM) Murho ilo pherdo raduimos lo pala Del murho skepitori.
47 (HEM) ותגל רוחי באלהי ישעי׃

48 (ROM) O Del dikhlia pe mande, leski sluga kai nai kanch! Numa akana ai sagda sa o manush akharena ma raduime.
48 (HEM) ]94-84[ אשר ראה בעני אמתו כי הנה מעתה כל הדרות יאשרוני כי גדלות עשה לי שדי וקדוש שמו׃

49 (ROM) Ke O Del kai si les e putiera kerdia mange lasho dieli. Lesko anav si Swunto.
49 (HEM) ]94-84[׃

50 (ROM) Sikavel leski mila sagda ka kodola kai daran lestar, katar e vitsa po vitsa.
50 (HEM) וחסדו לדור דורים על יראיו׃

51 (ROM) Kerdia bare dieli leske vastesa, le zuralesa lia pal manush le barimata kai sas le ande ilo.
51 (HEM) גבורות עשה בזרעו פזר גאים במזמות לבבם׃

52 (ROM) Lia le amperaton anda penge amperetsia ai dia iek than kai si opre kal manush kai si lashe.
52 (HEM) הרס נדיבים מכסאותו וירם שפלים׃

53 (ROM) Wo dia but lashimos ka kodola kai sas bokhale, ai tradia palpale le barvalen le vastensa mange.
53 (HEM) רעבים מלא טוב ועשירים שלח ריקם׃

54 (ROM) Wo garado leski vorba kai shinado sas ka le Zhidovon, ai avilo te zhutil leske naroduria le Zhidovon.
54 (HEM) תמך בישראל עבדו לזכר את רחמיו׃

55 (ROM) Chi busterdia te sikavel leski mila karing o Abraham ai kodola kai sas mai palal lestar sagda.
55 (HEM) כאשר דבר אל אבותינו לאברהם ולזרעו עד עולם׃

56 (ROM) E Maria beshli peska varasa Elizabeth trin shon, porme gelitar peste khere.
56 (HEM) ותשב מרים עמה כשלשה חדשים ותשב לביתה׃

57 (ROM) Kana e vriama avili kai Elizabeth trobulas te avel la iek glata sas la iek shav.
57 (HEM) וימלאו ימי אלישבע ללדת ותלד בן׃

58 (ROM) O narodo kai beshelas pashai Elizabeth ai lake naimuria dine po gor ke O Del dias la kodo mishtimos, vi won raduisaile lasa.
58 (HEM) וישמעו שכניה וקרוביה כי הגדיל יהוה את חסדו עמה וישמחו אתה׃

59 (ROM) Kana o tsinorho sas kurkesko avile te shinen kotor anda lesko boriko; ai mangenas te del anav peske dadesko Zechariah,
59 (HEM) ויהי ביום השמיני ויבאו למול את הילד ויקראו אתו זכריה על שם אביו׃

60 (ROM) numa leski dei phendia, "Nichi, Iovano busholas." Numa phende lake,
60 (HEM) ותען אמו ותאמר לא כי יוחנן יקרא׃

61 (ROM) "Na khonik ande chi familia kai si les kado anav!"
61 (HEM) ויאמרו אליה אין איש במשפחתך אשר נקרא בשם הזה׃

62 (ROM) Antunchi phushle le vastensa le dades, te zhanen sar mangel te akharel o shav.
62 (HEM) וירמזו אל אביו לדעת מה השם אשר יחפץ להקרא לו׃

63 (ROM) O Zechariah manglia iek skafidi te ramol ai ramosardia, "Iovano busholas." ai savorhe chudisaile!
63 (HEM) וישאל לוח ויכתב עליו לאמר יוחנן שמו ויתמהו כלם׃

64 (ROM) Strazo o Zechariah sai delas duma ai liape te naisil le Devles zurales.
64 (HEM) ויפתח פיו ולשונו פתאם וידבר ויברך את האלהים׃

65 (ROM) Katar godi antunchi sa narodo kai beshelas pasha leste daraile, ai sa e viasta pa so kerdili geli kruglom karing le plaia ande Judea.
65 (HEM) ותפל אימה על כל שכניהם ויספר כל הדברים האלה בכל הרי יהודה׃

66 (ROM) Kon godi ashunelas so kerdilia denas pe goji ai denas pe duma, so avela kodia glata e putiera le Devleski sas chaches lesa.
66 (HEM) וישימו כל השמעים אל לבם לאמר מה אפוא יהיה הילד הזה ויד יהוה היתה עמו׃

67 (ROM) O Zechariah, o dat la glatako sas pherdo le Swuntone Duxosa, ai dia duma E Vorba le Devleski.
67 (HEM) וימלא זכריה אביו רוח הקדש וינבא לאמר׃

68 (ROM) Luvudime te avel le Devles, O Del le Zhidovongo, ke andia te lia sama pe pesko narodo ai skepisardia les.
68 (HEM) ברוך יהוה אלהי ישראל כי פקד את עמו וישלח לו פדות׃

69 (ROM) Dia ame iek putiera ai iek skepitori amenge kai sam andai vitsa le amperatoski o David leski sluga.
69 (HEM) וירם לנו קרן ישועה בבית דוד עבדו׃

70 (ROM) Kadia si kai phendias, de mult katar swuntso profeturia:
70 (HEM) כאשר דבר בפי נביאיו הקדושים אשר מעולם׃

71 (ROM) Phendiasas te skepil ame katar amare duzhmaia; ai katar e putiera katar kodola kai sam lenge griatsa.
71 (HEM) ישועה מאיבינו ומיד כל שנאינו׃

72 (ROM) Inker sikavela peski mila amenge sar si kadia kodolenge kai sas mai anglal amendar, ai serela pe peski swinto vorba kai phendiasas te beshel amensa;
72 (HEM) לעשות חסד עם אבותינו ולזכר את ברית קדשו׃

73 (ROM) Ke O Del phendiasas le Abramoske kadala dieli kai sas mai anglal amendar.
73 (HEM) את השבועה אשר נשבע לאברהם אבינו׃

74 (ROM) Te ankalavel ame katar e putiera amare duzhmange, ai te podaisaras le Devles bi darako;
74 (HEM) להצילנו מיד איבינו ולתתנו לעבדו בלי פחד׃

75 (ROM) Te sai avas swintsi ai vorta angla Del, swako dies ande amaro traio.
75 (HEM) בתמים ובצדקה לפניו כל ימי חיינו׃

76 (ROM) Ai tu, murho tsinorho, avesa akhardo o profeto le Devlesko kai si opre, ke phiresa angla Del te lashares lesko drom;
76 (HEM) ואתה הילד נביא עליון תקרא כי לפני יהוה תלך לפנות את דרכיו׃

77 (ROM) Ai te sikaves leske narodoske ke skepila le kana iertila lenge bezexa.
77 (HEM) לתת דעת הישועה לעמו בסליחת חטאתיהם׃

78 (ROM) Ke amaro Del lasholo, ai kerela te strefial pe amende iek vediara kai avel opral.
78 (HEM) ברחמי חסד אלהינו אשר בהם פקדנו הנגה ממרום׃

79 (ROM) Te sikavel e vediara kodolenge kai si ando tuniariko ai kai si ande vushalin la martiake, te ingerel amare punrhe po drom la pachako."
79 (HEM) להאיר לישבי חשך וצלמות ולהכין את רגלינו אל דרך השלום׃

80 (ROM) Ai tsinorho bariolas ai o Swunto Duxo le Devlesko lel les zor ande leste. Wo beshlo ande pusta zhi ka dies kai sikadilo kal Zhiduvuria.
80 (HEM) ויגדל הילד ויחזק ברוח ויהי במדברות עד יום הראתו אל ישראל׃


Lk 1, 1-80





Verš 5
Kana o Herod sas o amperato ande Judea, sas iek rashai kai bushol Zechariah, wo sas andal rasha kai busholas Abijah. Leski rhomni busholas Elizabeth, ai woi sas andai vitsa le rashaske kai busholas Aaron, o baro rashai.
1Krn 24:10 -

Verš 9
Ke pala zakono le rashango, o Zacharias sas alosardia te zhal ande tampla te phabarelas e thumwiia pe altari.
Heb 9:6 - Kana sa gata sas, le rashai avile andre ai ankliste avri andai pervi soba kana mangle.
Ex 30:7 -
Lv 16:17 -

Verš 13
Numa o angelo phendia leske, "Na dara o Zechariah! O Del ashundia cho rhugimos, ai Elizabeth, chi rhomni dela tu iek shav kai akharesa les Iovano.
Lk 1:60 - numa leski dei phendia, "Nichi, Iovano busholas." Numa phende lake,

Verš 14
Ai tu avesa defial raduime, ai but narodo raduilape kana kerdiola!
Lk 1:58 - O narodo kai beshelas pashai Elizabeth ai lake naimuria dine po gor ke O Del dias la kodo mishtimos, vi won raduisaile lasa.

Verš 15
Ke baro manush avela anglal iakha Devleske, ai shoxar chi pela mol ai chi iek pimos kai si alkolsa. Avela pherdo le Swuntone Duxoske kana kerdiola.
Sdc 13:4 -

Verš 16
Anelas palpale buten andal Zhiduvuria ka lenge Del.
Mal 4:6 -
Mt 11:14 - Ai te mangena te primin, wo si o Elijah, kai sas te avel.

Verš 17
Wo zhala mai anglal lestar le duxosa ai la putierasa le profetoske o Elijah te thon pale andek than le daden ai le shaven ai te anen palpale kodolen kai chi pachaie o mui ka goji le manushenge kai sas chache; wo lasharela narodos vorta angla Del."
Mt 3:2 - Ai phenelas, "Kein tume anda tumare bezexa ke e amperetsia le Devleski avel."
Mk 9:12 - O Jesus phendia lenge, "Chaches trobul te avel o Elias, ai te anel palpale swako fielo sar kai sas; sar si ramosardia ke O Shav le Manushesko musai chinuil but, ai avela shudino lendar.
Mal 4:6 -

Verš 18
O Zechariah phenel le angeloske, "Sar te zhanav ke so phenes si chaches? Ke phuro sim ai vi murhi rhomni."
Gn 17:17 -

Verš 25
Woi motholas ande peste, "Eta, so kerdia O Del mange, manglia te ankalavel ma akana so sas mange lazhav anglal manush!"
Gn 30:23 -
Iz 4:1 -

Verš 27
Kai iek shei bari kai trobulas te ansurilpe ieke manushesa kai bushol Josef, wo sas andai vitsa le amperatoski o David, o anav kodola zhuvliako kay sas shei bari busholas Maria.
Mt 1:18 - Eta sar arakhadilo o Jesus Kristo. E Maria leski dei sas tomnime ka Josef, numa mai anglal sar te traiin andek than, ashili phari katar e putiera le Swuntone Duxoski.

Verš 31
Si te aves phari ai avela tu iek shav kai desa les o anav Jesus.
Iz 7:14 -
Mt 1:21 - Arakhadiola lake Shav, ai desa les o anav Jesus, ke wo si kai skepila peska manushen katar lenge bezexa.'

Verš 32
Baro avela ai akharena les O Shav le Devlesko kai si opre. O Del kerela anda leste amperato, sar sas o David, kodo kai sas mai anglal lestar.
Iz 54:5 -
2Sam 7:12 -
Ž 132:11 -
Iz 9:7 -

Verš 33
Ai poronchila po narodo kai si ande Israel kai bushon zhiduvuria sagda, ai leski amperetsia shoxar chi getolpe!"
1Krn 22:10 -
Ž 45:6 -
Ž 89:36 -
Jer 23:5 -
Dan 7:14 -
Dan 7:27 -
Mi 4:7 -
Heb 1:8 - Numa pa lesko Shav, wo phenel, "Devla, chi amperetsia beshel sa data ai sagda. Ai so godi tu phenes ando chiro than si chacho ai vorta.

Verš 37
Ke kanchi nai so O Del nashti kerel."
Jób 42:2 -
Jer 32:17 -
Za 8:6 -
Mt 19:26 - O Jesus dikhlias pe lende. Ai phendias lenge, "Le manush anda pende nashtin, numa le Devlesa vari so sai kerdiol."
Lk 18:27 - O Jesus phendia, "Le manush anda pende nashtin, numa le Devlesa vari so sai kerdiol."

Verš 45
Tu raduime san kai pachaian tu so sas tuke phendo katar O Del ai kerdiola!"
Lk 11:28 - Ai O Jesus phendia, "Raduime mai bini kodola kai ashunen E Vorba le Devleski, ai kai garaven la."

Verš 50
Sikavel leski mila sagda ka kodola kai daran lestar, katar e vitsa po vitsa.
Ex 20:6 -

Verš 51
Kerdia bare dieli leske vastesa, le zuralesa lia pal manush le barimata kai sas le ande ilo.
Iz 51:9 -
Iz 52:10 -
Ž 33:10 -
1Pt 5:5 - Ai tume le mai terne, keren so mothon tumenge le mai phure. Ai akana phenav savorhenge te aven milosa te zhutin iek kavres, ke E Vorba le Devleski mothol, "Ke O Del chi zhutil le manushen kai si barimatange, numa zhutil kodolen kai nai barimatange."

Verš 52
Lia le amperaton anda penge amperetsia ai dia iek than kai si opre kal manush kai si lashe.
1Sam 2:8 -
Ž 113:6 -

Verš 53
Wo dia but lashimos ka kodola kai sas bokhale, ai tradia palpale le barvalen le vastensa mange.
Ž 34:10 -

Verš 54
Wo garado leski vorba kai shinado sas ka le Zhidovon, ai avilo te zhutil leske naroduria le Zhidovon.
Iz 30:18 -
Iz 41:9 -
Iz 54:5 -
Jer 31:2 -
Jer 31:20 -

Verš 55
Chi busterdia te sikavel leski mila karing o Abraham ai kodola kai sas mai palal lestar sagda.
Gn 17:19 -
Gn 22:18 -
Ž 132:11 -

Verš 58
O narodo kai beshelas pashai Elizabeth ai lake naimuria dine po gor ke O Del dias la kodo mishtimos, vi won raduisaile lasa.
Lk 1:14 - Ai tu avesa defial raduime, ai but narodo raduilape kana kerdiola!

Verš 59
Kana o tsinorho sas kurkesko avile te shinen kotor anda lesko boriko; ai mangenas te del anav peske dadesko Zechariah,
Gn 17:12 -
Lv 12:3 -

Verš 60
numa leski dei phendia, "Nichi, Iovano busholas." Numa phende lake,
Lk 1:13 - Numa o angelo phendia leske, "Na dara o Zechariah! O Del ashundia cho rhugimos, ai Elizabeth, chi rhomni dela tu iek shav kai akharesa les Iovano.

Verš 69
Dia ame iek putiera ai iek skepitori amenge kai sam andai vitsa le amperatoski o David leski sluga.
Ž 132:17 -

Verš 70
Kadia si kai phendias, de mult katar swuntso profeturia:
Ž 72:12 -
Iz 40:10 -
Jer 23:6 -
Jer 30:10 -
Dan 9:27 -

Verš 73
Ke O Del phendiasas le Abramoske kadala dieli kai sas mai anglal amendar.
Gn 22:16 -
Ž 105:9 -
Jer 31:33 -
Heb 6:13 - O Del shinadia le vorbi ka Abrahamos, Wo phendia le vorbi ando pesko anav ke nas aver kai sas mai baro.
Heb 6:17 - Ai O Del shinadia vari so ka Abrham. Wo shinadia le vorbi ando pesko anav, O Del manglia te sikavel ka Abraham kai wo shoxar chi parhuvel leski vorba.

Verš 74
Te ankalavel ame katar e putiera amare duzhmange, ai te podaisaras le Devles bi darako;
Heb 9:14 - Sode mai but kerel o rat le Kristosko te parhuvel amaro traio ai amare ile. Wo skepil ame katar o nekazo kana zumavas te keras so o phuro zakono phenel, ai Wo mangel ame te podais O Del o zhuvindil.

Verš 75
Te sai avas swintsi ai vorta angla Del, swako dies ande amaro traio.
1Pt 1:15 - Numa trobul te avel tume iek Swunto traio sar O Del, ke wo kai akhardia tume swunto lo.

Verš 76
Ai tu, murho tsinorho, avesa akhardo o profeto le Devlesko kai si opre, ke phiresa angla Del te lashares lesko drom;
Lk 1:17 - Wo zhala mai anglal lestar le duxosa ai la putierasa le profetoske o Elijah te thon pale andek than le daden ai le shaven ai te anen palpale kodolen kai chi pachaie o mui ka goji le manushenge kai sas chache; wo lasharela narodos vorta angla Del."
Mal 4:5 -

Verš 77
Ai te sikaves leske narodoske ke skepila le kana iertila lenge bezexa.
Lk 3:3 - O Iovano gelo ande sa o them kruglom o pai kai zhal busholas Jordan. Motholas le narodoske, "Keiin tume katar che bezexa ai aven bolde, ai O Del iertila tumare bezexa."

Verš 78
Ke amaro Del lasholo, ai kerela te strefial pe amende iek vediara kai avel opral.
Mal 4:2 -

Verš 79
Te sikavel e vediara kodolenge kai si ando tuniariko ai kai si ande vushalin la martiake, te ingerel amare punrhe po drom la pachako."
Iz 9:2 -
Iz 42:7 -
Iz 43:8 -
Iz 49:9 -
Iz 60:1 -

Verš 80
Ai tsinorho bariolas ai o Swunto Duxo le Devlesko lel les zor ande leste. Wo beshlo ande pusta zhi ka dies kai sikadilo kal Zhiduvuria.
Lk 2:40 - O tsinorho bariolas, ai zuriavolas ando duxo; ai gojaver sas e goji, ai o mishtimos le Devlesko sas po leste.

Lk 1,1-4 - Teofil bol dajaký popredný muž, o ktorom sa hovorí aj v Sk 1, 1. Tento predhovor nám jasne poukazuje na to, že evanjelium nie je dajakým ľudovým rozprávaním, ale dielom doloženým vierohodnými svedectvami.

Lk 1,5 - Dávid pri novom zriadení starozákonnej bohoslužby zadelil kňazov do 24 tried. Každá trieda konala týždenne službu v chráme. Lósom sa rozhodlo, kto akú službu má vo svojej triede konať. Jeden z kňazov denne vchádzal ráno i večer ku kadidlovému oltáru pred Svätyňou svätých a tam pálil kadidlo.

Lk 1,25 - Radosť Alžbety bola veľká. Neplodnosť totiž bola v očiach Židov veľkou hanbou, ba Božím trestom.

Lk 1,26 - "V šiestom mesiaci" - od počatia Jána Krstiteľa.

Lk 1,27 - "Zasnúbenej" - o zásnubách pozri poznámku pri Mt 1, 18.

Lk 1,28 - "Zdravas'" doslovne "Raduj sa".

Lk 1,34-35 - Z týchto veršov sa dá usudzovať, že Panna Mária mala sľub trvalej čistoty a panenstva. Preto teraz nerozumie, že Boh chce, aby bola matkou. Anjel jej vysvetlí, že počatie bude dielom Svätého Ducha. Bude aj pannou, aj matkou. Tretie evanjelium dosť často uvádza činnosť Svätého Ducha (1, 15; 1, 35; 1, 41; 1, 67; 2, 25; 2, 26; 2,27; 3, 16. 22; 4, 1; 10, 21; 12, 12; 24, 49). Teda Panna Mária nežila manželsky s Jozefom, hoci bola jeho zákonitou manželkou. Jozef pravdepodobne vedel o tomto jej záväzku, a preto žili spolu ako brat a sestra.

Lk 1,39 - Mesto medzi vrchmi v blízkosti Jeruzalema, kde býval Zachariáš so svojou manželkou, je podľa tradície dnešné Ain Karim vo vzdialenosti asi 6 km na západ od Jeruzalema. Z Galiley to bola asi štvordňová cesta.

Lk 1,46-55 - Máriin chválospev Magnifikat je básnická skladba žalmového druhu, celá preniknutá myšlienkami zo žalmov a z iných starozákonných spisov. Mária ďakuje Bohu a chváli ho za jeho veľké činy, ktoré spôsobil v jej živote (46-50), ďalej hovorí o tom, ako veľkolepo si Boh počína pri riadení osudov celého ľudstva (51-53) a napokon o jeho vernosti a o prisľúbeniach vyvolenému ľudu (54-55).

Lk 1,59 - Na ôsmy deň po narodení bol Ján podrobený obradu obriezky, ktorý znamenal prijatie do zmluvy. Vtedy dali dieťaťu aj meno, čo bolo spojené s rodinnou slávnosťou.

Lk 1,67-80 - Aj Zachariášov chválospev Benediktus je skladba žalmového rázu, oslavujúca príchod Mesiáša-Spasiteľa z Dávidovho rodu (68-75) a povolanie Zachariášovho syna za jeho predchodcu (76-79). "Prorokovať" v Písme znamená vo všeobecnosti hovoriť z Božieho vnuknutia; v užšom zmysle slova aj predpovedať.